Nied\u017awiadki to miejscowo\u015b\u0107 zaliczana do osad grupy j\u0119zykowej nazwanej gwar\u0105 chazack\u0105 (hazack\u0105). Powsta\u0142y w miejscu wykarczowanego wielkiego kompleksu le\u015bnego zwanego Czarnym Lasem.
W pocz\u0105tkowym okresie istnienia pa\u0144stwa polskiego mikroregion chazacki podlega\u0142 kasztelanii czestramskiej. W administracji ko\u015bcielnej nale\u017ca\u0142 on najpierw do arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego, p\u00f3\u017aniej od niego odpad\u0142. W 1136 roku do arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego nale\u017ca\u0142y ju\u017c tylko S\u0142upia Kapitulna i Stwolno, a od 1446 roku mikroregion chazacki w ca\u0142o\u015bci nale\u017ca\u0142 do diecezji pozna\u0144skiej. Do roku 1855 prawie wszystkie wsie \u2013 poza Szkaradowem i Ostojami \u2013 nale\u017ca\u0142y do parafii czestramskiej.
Od 1856 roku samodzielna parafia powsta\u0142a w S\u0142upi Kapitulnej, a w 1905 roku powsta\u0142a parafia w Zielonej Wsi wraz z Wydawami, Ugod\u0105, Zawadami, Stwolnem i Sikorzynem.
W 1793 roku obszar chazacki odpad\u0142 od Polski, dostaj\u0105c si\u0119 pod panowanie Prus. Niewola trwa\u0142a 127 lat. Chazacy przez ca\u0142y ten okres pragn\u0119li powrotu do wolnej Polski. D\u0105\u017cenie to znalaz\u0142o sw\u00f3j wyraz w czynnym poparciu przez tamtejsz\u0105 ludno\u015b\u0107 Powstania Wielkopolskiego. Krwawy przebieg mia\u0142y tu bitwy 14 stycznia i 10 lutego 1919 roku, o czym \u015bwiadcz\u0105 pomniki na cmentarzu w Zielonej Wsi i Golejewku. W okresie okupacji hitlerowskiej ludno\u015b\u0107 mikroregionu chazackiego zachowa\u0142a godna postaw\u0119 pomagaj\u0105c wi\u0119\u017aniom obozu \u017cydowskiego w Kubeczkach a p\u00f3\u017aniej obozu Polek pracuj\u0105cych przy regulacji Starej Orli.
Pierwsze wzmianki pisane o Nied\u017awiadkach pochodz\u0105 z 1674 i 1725 roku. W znajduj\u0105cych si\u0119 w Archiwum Archidiecezji w Poznaniu w rejestrach urodze\u0144 i chrzt\u00f3w z dawnej parafii czestramskiej mo\u017cna znale\u017a\u0107 zapisy pod datami:
-1674, 24 Novembrisbaptizata Est filia de Sylwis alias od Nied\u017awiedzia BartholomaeiPiscatoris et Dorotheae
-1684, die 5 Octobris; Jacubus Nied\u017awied\u017a de dictoloco od Nied\u017awiedzia,
-1685, die 21 Septembris; Laboriosus Nied\u017awied\u017a de Villa Nied\u017awiedzi\u00f3w
Z zapis\u00f3w tych wynika, \u017ce Jakub Nied\u017awied\u017a by\u0142 eponimem, tzn. da\u0142 imi\u0119, nazw\u0119 dzisiejszej osadzie Nied\u017awiadki, a s\u0142owa \u0142aci\u0144skie ,, de Sylvis alias od Nied\u017cwiedzia\u201d znacz\u0105 ,,z lasu albo od Nied\u017awiedzia\u201d.
Obok Nied\u017awiadek, pomi\u0119dzy Drogami, Sworowem i Kubeczkami istnia\u0142a w tamtych czasach wie\u015b Rybaki, po roku 1718 Rybaki wch\u0142oni\u0119te zosta\u0142y silniejsze gospodarczo Nied\u017awiadki \u2013 podaje W. Sobisiak w ,,Dziejach Ziemi Rawickiej\u201d.
Z innych zapis\u00f3w i przekaz\u00f3w s\u0142ownych wynika, \u017ce na terenie Nied\u017awiadek i D\u0119bionki znajdowa\u0142y si\u0119 stawy rybne (rybackie). O ich istnieniu \u015bwiadcz\u0105 u\u017cywanie nazwy p\u00f3l – ,,za stawie\u201d, ,,grobla\u201d, ,,upustki\u201d (spust wody). S\u0105 to tereny, by\u0107 mo\u017ce po osadzie Rybaki, by\u0107 mo\u017ce istnia\u0142y tam tylko stawy i zabudowania cha\u0142upnika Rybaka.
Od pocz\u0105tku za\u0142o\u017cenia osady, Nied\u017awiadki nale\u017ca\u0142y do Stanis\u0142awa Choi\u0144skiego, pana na Stwolnie. W roku 1789 znajdowa\u0142y si\u0119 w kompleksie maj\u0119tno\u015bci ostrobudzkiej, kt\u00f3rej w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 H. Rogali\u0144ski (Ostrobudki, Nied\u017awiadki, D\u0119bionka, Kubeczki , cz\u0119\u015b\u0107 Chojna, Ugoda , \u0141\u0105kta, Folusz, Sarn\u00f3wka, cz\u0119\u015b\u0107 Zawad).
Od czerwca 1846 roku Nied\u017awiadki wraz z 11 innymi miejscowo\u015bciami parafii czestramskiej przesz\u0142y w r\u0119ce hrabiego Marcelego Czarneckiego, dziedzica d\u00f3br golejewskich. Inne wzmianki pisane o Nied\u017awiadkach s\u0105 bardzo sk\u0105pe.
Z zestawienia ludno\u015bci z 1789 roku wynika, \u017ce Nied\u017awiadki liczy\u0142y w\u00f3wczas 47 mieszka\u0144c\u00f3w.
Bardzo tragiczny dla ludno\u015bci parafii czestramskiej by\u0142 rok 1737, czytamy w ,, Wiadomo\u015bciach historycznych Bractwa Niepokalanego Pocz\u0119cia N.M.O. przy ko\u015bciele ,,na Czestramie\u201d czyli w Golejewku \u2013 pisze ks. Zdzis\u0142aw Zakrzewski w ,,Wiadomo\u015bciach\u201d. G\u0142\u00f3d ten panowa\u0142 z powodu niep\u0142odno\u015bci ziemi, kt\u00f3ra nie wyda\u0142a zwyk\u0142ych plon\u00f3w dla czasu zimnego i nader obfitej wilgotno\u015bci i wody, kt\u00f3ra zala\u0142a zupe\u0142nie miasto Pozna\u0144 i Wroc\u0142aw, kt\u00f3rym to miastom a tak\u017ce i ca\u0142ym wiejskim okolicom zada\u0142a wiele, wiele nieobliczalnych szk\u00f3d. Woda ta pochodzi\u0142a z nieustannych dreszcz\u00f3w, kt\u00f3re pada\u0142y od \u015bw. Jana Chrzciciela a\u017c do \u015bw. Anny w\u0142\u0105cznie. Prawdziwie tyle wody od niepami\u0119tnych czas\u00f3w nie by\u0142o, a zaraza szerzy\u0142a si\u0119 z powodu rozmaitych chor\u00f3b. St\u0105d na ca\u0142ej ziemi tysi\u0105ce tysi\u0119cy ludzi wymar\u0142o, i w naszej okolicy kilka tysi\u0119cy, a w samej naszej parafii kilkaset \u2013 ani miejsca dla ich nie by\u0142o na cmentarzu\u2026
Z ludu za\u015b \u2013 ile pomar\u0142o , kt\u00f3\u017c to policzy\u0107 jest w stanie, tym wi\u0119cej, \u017ce wielu \u017cebrz\u0105c chleba, g\u0142odem os\u0142abieni, po drogach pomarli, pod pasyjami s\u0105 pogrzebani , niekt\u00f3rzy te\u017c w brzuchach dzikich zwierz\u0105t co wiemy na pewno \u2013 napisa\u0142 ks. Zdzis\u0142aw Zakrzewski.
Bardzo interesuj\u0105cy dokument udost\u0119pnili pa\u0144stwo Krystyna i Antoni Sobotowie z Nied\u017awiadek. Jest to ,, Kontrakt Przeda\u017cy i Kupna\u201d (akt notarialny) z okresu utworzenia ich obecnego gospodarstwa. Sporz\u0105dzony zosta\u0142 24 sierpnia 1814 roku pomi\u0119dzy dziedzicem ,,d\u00f3br ostrobudzkich\u201d \u2013 Walentym Rogali\u0144skim a cha\u0142upnikiem z Nied\u017awiadek \u2013 Tomaszem Rup\u0105. Czytamy w nich, \u017ce za ,,d\u0142ug wdzi\u0119czno\u015bci\u201d od dziedzica ,,Wielmo\u017cny Walenty Rogali\u0144ski przedaje, daruje, odst\u0119pni i na wieczne czasy rezygnuje z Folwarku Pa\u0144skiego D\u0119bionka zwanego \u2013 sztuk\u0105 roli wraz z \u0142\u0105k\u0105, kt\u00f3re si\u0119 od rowu g\u0142\u00f3wnego na mo\u015bcie poczynaj\u0105, na p\u00f3\u0142noc a\u017c do grobli rowem trzy\u0142okciowym ( kt\u00f3ry Tomasz Rupa dla dok\u0142adniejszego znaku granicy co sze\u015b\u0107 lat winien go wyrzuci\u0107 na nowo)ograniczone s\u0105 i o na po\u0142udniu przytykaj\u0105 do ogrod\u00f3w cha\u0142upnika Rybaka, przy kt\u00f3rym budynki Tomasza Rupy na zach\u00f3d le\u017c\u0105.
Ciekawie przedstawia\u0142o si\u0119 obci\u0105\u017cenie takiego gospodarstwa (zagrodnika) wobec dworu \u2013 by\u0142a to jedna dni\u00f3wka pierza w tygodniu, dwadzie\u015bcia z\u0142otych polskich czynszu ka\u017cdego roku p\u0142atnych na \u015awi\u0119ty Marcin, dwa kap\u0142ony i jeden mendel jaj, trzy sztuki k\u0105dzieli (k\u0105dziel \u2013 to p\u0119k w\u0142\u00f3kna, konopnego lub we\u0142nianego ). Ponadto na gospodarstwo na\u0142o\u017cona by\u0142a ,,op\u0142ata rz\u0105dowa i fura\u017c\u201d stosownie do swojej posiad\u0142o\u015bci wraz z gmin\u0105 Nied\u017awiadki ,,tudzie\u017c obowi\u0105zywa\u0142y gromadzkie powinno\u015bci wraz drugimi\u201d.
Mieszka\u0144cy Nied\u017awiadek i okolicznych wsi zawsze wykazywali rzeteln\u0105 pracowito\u015b\u0107 i zbiorow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w pokonywaniu trudno\u015bci oraz kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, szczeg\u00f3lnie powodzi.
Licz\u0105ca niewielu mieszka\u0144c\u00f3w miejscowo\u015b\u0107 podj\u0119\u0142a w latach 1994-1995 budow\u0119 drogi asfaltowej od Nied\u017awiadek do D\u0119bionki. W 1995 roku dokonano wymiany sieci energetycznej i zabudowano o\u015bwietlenie uliczne, w 1996 roku Nied\u017awiadki zosta\u0142y zwodoci\u0105gowane.
Nied\u017awiadki w 1789 roku zamieszkiwa\u0142o 47 mieszka\u0144c\u00f3w, w 1975 roku 109 mieszka\u0144c\u00f3w. W 1993 r. miejscowo\u015b\u0107 liczy\u0142a 17 zagr\u00f3d zamieszka\u0142ych przez 84 osoby, w tym 40 kobiet i 44 m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n
opr. Kazimierz Chudy<\/p>\n\n\n\n