Przed wielu wiekami znaczne obszary na po\u0142udniu od Kasztelanii Czestramskiej pokryte by\u0142y puszcz\u0105 pe\u0142na bagien i moczar\u00f3w. Trudno dost\u0119pna w\u00f3wczas bagnista rzeka Barycz i dop\u0142ywaj\u0105ca Orla stanowi\u0142y naturalne pogranicze \u015bl\u0105sko- wielkopolskie. Na tym obszarze archeologowie odkryli \u015blady istnienia koczowniczej ludno\u015bci z okresu mezolitu , miedzy innymi na terenie dzisiejszego Sworowa wykopano grociki s\u0142u\u017c\u0105ce prawdopodobnie jako strza\u0142y, kt\u00f3rymi pos\u0142ugiwali si\u0119 my\u015bliwi. Ruch osadniczy nad sam\u0105 granic\u0105 \u015bl\u0105ska obj\u0105\u0142 pas le\u015bny dopiero w XVI wieku, a jedn\u0105 z wielu powsta\u0142ych w tym okresie osad jest Sworowo. Pierwsza, ale bardzo sk\u0105pa wzmianka pochodzi z 1603 roku i wyst\u0119puje pod nazw\u0105 Swarowo. Dopiero od 1620 roku przyjmuje si\u0119 obecn\u0105 nazw\u0119 Sworowo. Tu\u017c obok, w 1775 roku powstaje osada otwarta Drogi (dzi\u015b w\u0142\u0105czona do Sworowa). Z bada\u0144 naukowych wynika, \u017ce miejscowo\u015bci te nale\u017c\u0105 do osad grupy j\u0119zykowej zwanej gwar\u0105 chazack\u0105 (hazack\u0105) \u2013 Jerzy Burchardt ,,czas powstania wsi hazackich\u2019\u2019 i Jerzy Nowak ,,Gwary chazackie w powiecie rawickim\u2019\u2019. W pocz\u0105tkowym okresie Sworowo i Drogi nale\u017c\u0105 do rodu Habdank\u00f3w Choi\u0144skich z Chojna. Nast\u0119pnie od 1697 roku po \u015bmierci Stanis\u0142awa Choi\u0144skiego, ostatniego z rodu Habdank\u00f3w zmieniaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciciele Sworowa. W wyniku koligacji rodzinnych staj\u0105 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Wyssogoty Zakrzewskiego, potem rodziny Bronikowskich. Od czerwca 1846 roku Sworowo i Drogi przechodz\u0105 w r\u0119ce hrabiego Marcelego Czarneckiego, wtedy te\u017c w latach 1848-1849 powstaje folwark Sworowo Nowe. Na prze\u0142omie XVII i XVII wieku na terenie Sworowa odnotowano browar z roczn\u0105 produkcj\u0105 piwa w ilo\u015bci 45 beczek. W tym te\u017c czasie w Sworowie czynny by\u0142 m\u0142yn wodny na starym korycie Szpatnicy, dop\u0142ywie Orli. Las Sworowski nale\u017ca\u0142 od wiek\u00f3w i nale\u017cy do dzi\u015b do najwi\u0119kszych las\u00f3w ziemi rawickiej. Z naszych dziej\u00f3w znana jest historia szko\u0142y w Sworowie. Zosta\u0142a wybudowana w 1900 roku jako szko\u0142a publiczna I stopnia dzi\u0119ki staraniom miejscowej gromady. Wcze\u015bniej m\u0142odzie\u017c ucz\u0119szcza\u0142a do szko\u0142y w Kubeczkach. Nauka prowadzona by\u0142a w j\u0119zyku niemieckim. W latach 1906-1907 dochodzi\u0142o do licznych protest\u00f3w i strajk\u00f3w szkolnych maj\u0105cych na celu przywr\u00f3cenie nauczania w j\u0119zyku polskim co nast\u0105pi\u0142o w 1918 roku. Po wyzwoleniu spod zabor\u00f3w od 1918 roku w szkole uczyli: jednocze\u015bnie pe\u0142nili funkcj\u0119 kierownika szko\u0142y Jano\u0144czyk, po nim J\u00f3zefowicz. W 1922 roku nauczycielem zosta\u0142 J\u00f3zef Czeka\u0144ski i przez 16 lat kierowa\u0142 szko\u0142\u0105, z dniem 1 lipca 1938 roku przeniesiony do szko\u0142y w Woszczkowie gmina Miejska G\u00f3rka. Kolejnym nauczycielem szko\u0142y w Sworowie od 1 wrze\u015bnia 1938 roku zosta\u0142 J\u00f3zef Fl\u0105dro, uczy\u0142 do wybuchu II wojny \u015bwiatowej, zosta\u0142 powo\u0142any do wojska. W okresie okupacji odbywa\u0142a si\u0119 nauka, lecz z przerwami i wy\u0142\u0105cznie w j\u0119zyku niemieckim. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych nauk\u0119 w szkole uruchomi\u0142 5 marca 1945 roku Tadeusz Sko\u0142uda, a od 12 marca 1946 roku nauczycielem i kierownikiem szko\u0142y przez okres 27 lat by\u0142 bardzo zas\u0142u\u017cony dla szko\u0142y i miejscowo\u015bci Sworowo, nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Ignacy Matysiak. Szko\u0142a w Sworowie zawsze by\u0142a szko\u0142\u0105 I stopnia (klasy 1-4), dzieci starszych klas uczy\u0142y si\u0119 najpierw w szkole zbiorczej w Chojnie, od wrze\u015bnia 1951 roku w nowowybudowanej szkole w Sowach. W pierwszych latach powojennych w Sworowie uczy\u0142o si\u0119 od 41 do 37 dzieci, w latach 1955-1960 \u015brednio 35 dzieci. W kolejnych latach stopniowo mala\u0142a liczba uczni\u00f3w, niekorzystnie te\u017c na wynikach odbija\u0142a si\u0119 nauka w klasach \u0142\u0105czonych st\u0105d w\u0142adze o\u015bwiatowe podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o zamkni\u0119ciu z dniem 1 wrze\u015bnia 1974 roku szko\u0142y w Sworowie ( tylko 26 uczni\u00f3w w 4 rocznikach). Od tego czasu dzieci klas 1-4 uczy\u0142y si\u0119 w szkole w Sowach, a klas 5-8 w gminnej szkole zbiorczej w Pakos\u0142awiu. W latach osiemdziesi\u0105tych budynek poszkolny w Sworowie przebudowano na mieszkania dla nauczycieli. Od 1 wrze\u015bnia 1999 roku zmieniono sie\u0107 obwod\u00f3w szkolnych w\u0142\u0105czaj\u0105c Sworowo, jak r\u00f3wnie\u017c Kubeczki, D\u0119bionk\u0119, Nied\u017awiadki do szko\u0142y w Chojnie. Mieszka\u0144c\u00f3w Sworowa, podobnie jak pozosta\u0142ych miejscowo\u015bci naszej gminy, nie zabrak\u0142o na frontach II wojny \u015bwiatowej w obronie Ojczyzny. W\u015br\u00f3d nich znale\u017ali si\u0119: W\u0142adys\u0142aw Hantkiewicz, Stanis\u0142aw Hantkiewicz, Franciszek Kmie\u0107, Franciszek Sta\u015bkiewicz, Antoni Stachowski, Stanis\u0142aw Nizio\u0142ek, Jan Pyczak. Do obozu koncentracyjnego pod Hamburgiem zosta\u0142 przetransportowany Tomasz Radajewski, gdzie zosta\u0142 stracony. Z obozu koncentracyjnego w Sztuthowie uda\u0142o si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 J\u00f3zefowi D\u0105browiczowi. Sworowo dotkliwie odczuwa szkody wyrz\u0105dzone przez Orl\u0119 i Szpatnic\u0119 ( Stara Orla).Najgro\u017aniejsze powodzie odnotowano w 1923 roku, w latach 1926-1927 i w 1940. Kolejna ,,straszna pow\u00f3d\u017a\u2019\u2019 nawiedzi\u0142a dolin\u0119 Orli w styczniu 1953 roku. W ci\u0105gu jednej doby wioska Sworowo zosta\u0142a odci\u0119ta ,,od \u015bwiata\u2019\u2019 \u2013 napisa\u0142 kronikarz szkolny. Stracono kontakt z innymi miejscowo\u015bciami. Z pomoc\u0105 przybyli saperzy, kt\u00f3rzy na pontonach ratowali ludzi i dorobek ca\u0142ego \u017cycia. Ca\u0142kowitemu zniszczeniu uleg\u0142 most na Starej Orli, \u0142\u0105cz\u0105cy Sworowo z Drogami. Silny pr\u0105d zmy\u0142 zupe\u0142nie kilkana\u015bcie metr\u00f3w drogi, przez d\u0142ugi czas po powodzi komunikacja pomi\u0119dzy miejscowo\u015bciami odbywa\u0142a si\u0119 prowizorycznymi k\u0142adkami. W roku 1954 z funduszy pa\u0144stwowych przyst\u0105piono do budowy nowych, szerokich i mocnych most\u00f3w betonowych na Orli na drodze Drogi \u2013 Sowy i Sworowo Jele\u0144 oraz Szpatnicy
(Stara Orla) w Sworowie i D\u0119bionce. Do\u015b\u0107 dotkliwa w skutkach pow\u00f3d\u017a mia\u0142a miejsce w lipcu 1985r.), ca\u0142kowitemu zalaniu uleg\u0142y \u0142any zb\u00f3\u017c, \u0142\u0105ki i pola uprawne. Ostatnia pow\u00f3d\u017a wyst\u0105pi\u0142a po zimie na prze\u0142omie stycznia i lutego 2000 roku. Nadziej\u0105 na ochron\u0119 doliny Orli przed powodziami, a tak\u017ce skutkami suszy w okresach letnich jest rozpocz\u0119ta w 2002 roku regulacja koryta rzeki Orli i jej dop\u0142yw\u00f3w oraz projektowana budowa zbiornika retencyjnego ,, Pakos\u0142aw\u2019\u2019.
W 1960 roku przeprowadzona zosta\u0142a elektryfikacja, pierwsze \u015bwiat\u0142o w zagrodach i na ulicy w Sworowie zab\u0142ys\u0142o 7 grudnia 1960 roku. W grudniu 1962 roku uruchomiono w szkole telefon. Z roku na rok uleg\u0142a poprawie zasobno\u015b\u0107 gospodarstw, znik\u0142y lepianki kryte s\u0142om\u0105. Skrupulatny kronikarz odnotowa\u0142, \u017ce w ci\u0105gu 25 lat od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej w Sworowie wybudowano 12 nowych dom\u00f3w mieszkalnych , 32obory i 12 stod\u00f3\u0142. Ka\u017cdy dom wyposa\u017cony by\u0142 w radio , a w 12-tu znajdowa\u0142y si\u0119 telewizory. Ponadto mieszka\u0144cy dysponowali 3 ci\u0105gnikami, 5 samochodami, 19 motocyklami i 15 motorowerami. W 1961 roku uruchomiono prowadzony przez Gminn\u0105 Sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 ,,SCH\u2019\u2019 sklep spo\u017cywczo \u2013 przemys\u0142owy.
Na pocz\u0105tku 1962 roku zawi\u0105za\u0142 si\u0119 Komitet Budowy Remizy i \u015awietlicy Wiejskiej, w marcu rozpocz\u0119to praca budowlane przy znacznym zaanga\u017cowaniu spo\u0142ecznym mieszka\u0144c\u00f3w. Marzenia sta\u0142y si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105, kiedy to 29 grudnia 1963 roku nast\u0105pi\u0142o uroczyste otwarcie \u015bwietlicy i remizy OSP. Rozbudow\u0119 \u015bwietlicy o zaplecze kuchenne i kolejny boks gara\u017cowy podj\u0119to w latach 1985-1986. Dzi\u0119ki dobrej wsp\u00f3\u0142pracy organizacji wiejskich w ostatnich latach zmodernizowano w \u015bwietlicy sanitariaty, zaplecze kuchenne i system grzewczy. Aktywni stra\u017cacy ze Sworowa z Komendantem Gminnym Henrykiem Kmieciem jako pierwsi reprezentowali gmin\u0105 Pakos\u0142aw podczas Mi\u0119dzynarodowych Zawod\u00f3w Sikawek Konnych zorganizowanych 15 sierpnia 2004 w Cichowie.
Innym wielkim wysi\u0142kiem spo\u0142ecznym w latach 1979-1985 by\u0142a budowa drogi z nawierzchni\u0105 asfaltow\u0105 od Dr\u00f3g przez Sworowo w kierunku Kubeczek i w latach 1987-1989 po\u0142\u0105czenia asfaltowego pomi\u0119dzy Sworowem i Kubeczkami. W 1992 roku w Sworowie wymieniono sie\u0107 elektryczn\u0105 i zamontowano nowe o\u015bwietlenie uliczne, a w 1994 roku Sworowo zwodoci\u0105gowano (uroczysto\u015b\u0107 15 listopada 1994 roku). Kolejn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 inwestycj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w w roku 1999 by\u0142a budowa gazu ziemnego.
Postaci\u0105 zas\u0142u\u017con\u0105 w gospodarczym rozwoju Sworowa jest nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c Franciszek Plewa. Przez 34 lata, od 1956 do 1990 roku kierowa\u0142 so\u0142ectwem, przewodniczy\u0142 wiejskim organizacjom, by\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem w\u0142adz gminnych.
Sworowo w 1925 roku liczy\u0142o 303 mieszka\u0144c\u00f3w, w 1993 roku 281 w tym 151 kobiet i 136 m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n
opr. Kazimierz Chudy<\/p>\n\n\n\n